มองเห็นอะไร?



เมื่อรุ่มหลง อารมณ์พาไป
จิตใจก็ ไปในทางต่ำ
ดวงปัญญา มืดบอดทันที









อยากได้เงินมาก ก็  เห็นแก่ตัวมาก
อยากรักมาก ก็  เห็นแก่ตัวมาก
อยากมีเกียรติมาก ก็ เห็นแก่ตัวมาก
พอดี พองาม พอควร พอแล้ว


ยิ่งตาม ยิ่งเหนื่อย

เราเดินตามโลก ตั้งแต่นาทีที่เกิดมา 
จนถึงนาทีที่ มีความรู้สึกนี้ 

ต่อนี้ไป เราจะไม่เดินตามโลก 
และลาโลกไป ค้นหาสิ่งที่บริสุทธิ์ 
ตามรอยพระอริยะ ที่ค้นแล้วจนพบ...
พระอาจารย์ พุทธทาส



ถาม ใจ ก่อน

นับสิบก่อน"ตอนเกิด อารมณ์แรง
นั้นย่อมแปลง อารมณ์ร้าย ให้ดีได้
"ถามท่านก่อน"ตอนจะทำ สิ่งใดใด
นี่ความหมาย ตรงกัน ฉันรับรอง

ถามท่านก่อน นั่นถามใคร รู้ไหมเล่า
คือทูลถาม พระพุทธเจ้า ในหม่อมขมอง
จะตรัสตอบ ถ้วนถูก ทุกทำนอง
ไม่ต้องหมอง หม่นใจ ไปจนตาย

ตอนจะโกรธ จะละโมบ จะโง่เขลา
ตอนถูกเย้า ให้หมุนจี๋ เป็นผีร้าย
จะตีลูก หย่าคู่ ฯลฯ อย่าดูดาย
ยั้งใจกาย"ถามท่านก่อน"ห่อนผิดเอย



พระอาจารย์พุทธทาส


ไฟในใจ


การทำใจ ให้เป็นสุขผ่องใสนั้น
ไม่มีใคร ทำให้ใครได้
เจ้าตัว ต้องทำของตัวเอง

วิธีทำ ก็คือ 
เมื่อเกิดโลภ โกรธ หลง ขึ้นเมื่อใด
ให้พยายามมีสติรู้ให้เร็วที่สุด
และใช้ปัญญา ยับยั้งให้ทันท่วงที

อย่าปล่อย ให้ช้า
เพราะจะเหมือน ไฟไหม้บ้าน
ยิ่งดับช้า ยิ่งดับยาก
และเสียหายมาก โดยไม่จำเป็น

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆรา



ใจเจ้าเอย

“แล้วใจเจ้า จักเป็น เช่นสายน้ำ
ใสเย็นฉ่ำชื่น แล้วไหล แผ่วผ่าน
เพื่อเลี้ยงชีพ ชโลมไล้ ให้เบิกบาน
เพียงพ้องพาน ผิวแผ่ว แล้วผ่านเลย

อิสรเสรี ที่จะไหล
ด้วยเพลง ไพเราะ ล้ำร่ำเฉลย
ชมดอกไม้ สายลม พรมรำเพย
และชื่นเชย กับชีวิต ทุกทิศทาง”

อ.เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูล


ไฟราคะ

ไฟที่ปราศจากควัน และไร้แสง 
แต่มีความรุนแรง เผาใจให้ร้อนรุ่ม 
คือไฟราคะนี่เอง ไม่อาจจะดับได้ด้วย
น้ำศักดิ์สิทธิ์ใดๆ ในโลกนี้

สุขแท้ที่ใจ

หาจนเหนื่อย เมื่อยล้า หาไม่พบ
ใจสงบ ที่เป็นฉัน นั้นไม่เห็น
เห็นแต่ใจ ที่คดเคี้ยว เที่ยวตะเวณ
ทุกเช้าเย็น เห็นแต่ใจ วิ่งไปมา

มีเมื่อใด ทุกข์เมื่อนั้น นะท่านเอ๋ย
ลองดูเลย ทุกข์ทันที ที่อยากมี
เพียงแค่คิด ทุกข์ก็มา หาเร็วรี่
สุขทันที ที่ใจ ไม่มีอยาก 
ปล่อยรู้


หลีกหนีทุกข์ ดิ้นรนหาสุข
แต่ทำไม ยิ่งดิ้น ยิ่งเหนื่อย
เมื่อหยุด ดิ้นรนแล้ว จึงพบสุขแท้


เคยสังเกตไหม

เธอเคย สังเกตไหมว่า
อะไรที่ครอบงำ ใจเธออยู่
ลองสังเกต ความรู้สึกนึกคิด
ของเธอ ดูซิ

ฉันและเธอ อีกทั้งสรรพสิ่ง
มีหรือไม่มี อยู่จริง
หรือว่า มันเป็นเพียง ตัวอักษร
คำพูด ถ้อยคำ ภาพมายา 
การนิยาม ให้ความหมาย
ยามที่เธอรู้สึก นึกคิดเอาเอง



ไม่มีใคร

ไม่มีครูอาจารย์ ท่านใด
ทำแทน เราได้หรอก  

ไม่มีศาสดา องค์ไหน
จะมาดับ ความโลภ ความโกรธ 
ความเกลียด  ของเราได้  

ไม่มีเจ้าลัทธิที่ไหน สามารถดับ 
ความเห็นแก่ตัว อหังการ 
ในตัวเรา ได้เลย
เราต้องหมั่น
ฝึกฝน เพียรพยายาม 
 กระทำด้วยตนเอง 


วาจา นำพา สุขทุกข์ สู่ใจ

คมสามารถ ศาสตรา สิ้นทั้งหมด
ฉันว่ารส เล่ห์ลม นั้นคมกว่า
หากจะเชือด เลือดเนื้อ เอาเกลือทา
ชาวโลกา เห็นแท้ ว่าแผลตาย

คมวาจา ถ้าหาก จะถากถาง
ให้เห็นทาง แทบถึง ซึ่งฉิบหาย
บางที ก็พอช้ำ ระกำกาย
บางคนตาย ด้วยรส พจนา

ไม่ต้องบั่น ฟันเชือด ให้เลือดตก
เจ็บในอก ซ้ำคำ ที่ร่ำว่า
ถึงคมกรด ไม่เท่า รสของวาจา
ยิ่งศาสตรา สู้ศัตรู ดูอุบาย

มีดมันคม คารมมันบาด ต้องรู้จัก ระวัง รักษาและใช้งาน

เพียงลมพัดผ่าน

เซน มีอยู่ในทุกขณะที่เธอ คิด พูด
และกระทำ ด้วยความ สำรวมระวัง  
ในสิ่งปรุงแต่ง ทั้งหลาย เพราะ
หัวใจของเซน คือ การปล่อยวาง

เห็นเหมือนไม่เห็น รู้เหมือนไม่รู้
ละทิ้ง การปรุงแต่ง ด้วยสติ เมื่อเธอ
กระทำแต่ความดี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น
ทั้งทางกาย ทางวาจา ทางใจ  

เมื่อนั้น เธอก็มีศาสนา อยู่ในหัวใจ
เกือบสมบูรณ์แล้ว โดยมิต้อง
สมมุติบัญญัติ ข้อธรรมใดๆเลย

วิธีคิด วิธีพูด การกระทำ
สติ และ ปัญญญา
นำพาชีวิต ไปในทางที่ดี

ปุถุชน คือ คนทั่วไป

หนาด้วยความ เห็นแก่ตัว มัวยึดมั่น
ว่าตัวฉัน ของฉัน มัวมั่นหมาย
เป็นตัวตน นอกใน ใจหรือกาย
ตั้งแต่เกิด จนตาย ไว้เป็นตัว

ด้วยอำนาจ อวิชชา ดังตาบอด
เกิดขึ้นสอด ไปทุกกาล สถานทั่ว
ต้องหลงรัก หลงโศก เกิดโรคกลัว
เป็นไฟคั่ว ใจกาย ให้ร้อนรน

อย่างนี้แล เวียนว่าย ในวัฏฏทุกข์
ไม่เยือกเย็น เป็นสุข สักเส้นขน
เห็นตัวทุกข์ ว่าเป็น ตนของตน
นี่แหละหนา ปุถุชน คนหนาจริง 
พระอาจารย์ พุทธทาส

การแสดงอัตตา มีมาให้เห็นทุกวัน 
หลอกตัวเอง หลอกผู้อื่น
มายา ยอกย้อน วกเวียนวน

เพียงแค่นี้

ตะวันงาม ทุกยามเย็น
ฉันมองเห็น อยู่เช่นนี้
มืดมาเยือน เตือนราตรี
บอกว่านี่ จวนค่ำแล้ว

 อัสดง แห่งแสงทอง ท้องนภา
เพลินงามตา ชวนหลงใหล ไปกับเสียง
ลมพริ้วเย็น เห็นพนา พื้นดินเคียง
ส่งสำเนียง เพียงแค่นี้ ดีจับใจ



วาจาสิทธิ์

ศิลปะ ทั้งผอง ต้องฝึกหัด
ตามบรรทัดฐาน เห็นเป็นปฐม
วาทศิลป์ เลิศล้ำ คำนิยม
คมเหนือคม อาวุธใด ในปฐพี

ครูอาจารย์ การพูด พิสูจน์แล้ว
อันดวงแก้ว แจ่มจำรัส รัศมี
ถึงแรกมัว สลัวผ้า เหมือนราคี
เช็ดขัด ดีขึ้นมา จึงน่ายล

ถึงบางพูด พูดดี เป็นศรีศักดิ์ 
มีคนรัก รสถ้อย อร่อยจิต
แม้นพูดชั่ว ตัวตาย ทำลายมิตร
จะชอบผิด ในมนุษย์ เพราะพูดจา

คำหยาบ เป็นของเหม็น 
คำไพเราะ ของหอมหวาน 
พิจารณา ก่อนพูดจา



หิวโหย

ท่านจะชี้ชวน ให้คนหิวโหย
ประพฤติหรือปฏิบัติ อะไรไม่ได้ทั้งสิ้น
เขา จะไม่ยอมเชื่อฟัง
แต่ถ้านำอาหาร ไปให้เขา
เขาจะนับถือท่าน เสมือนพระเจ้า
คนหิวโหย จะต้องคิดถึง
การบำบัดความหิว ของเขาก่อน
ที่จะทำ สิ่งอื่นใด

คานธี

เมื่อท้องหิว หูและสมอง 
ย่อม ไม่ฟังเหตุผล
ความหิว อาจจรวมถึง 
ความหิว ทางอารมก็เป็นได้
หิวมากๆ ก็หน้ามืด ใจบอด
มองไม่เห็น ความเป็นจริง






รู้สึกอิ่ม

ชีวิตที่น่าพอใจ เป็นชีวิตเย็น
เป็นชีวิต ที่ไม่หิว
เป็นชีวิตที่อิ่ม โดยไม่ต้องกิน
บางคนว่า บ้าไปแล้ว
อิ่มโดย ไม่ต้องกิน

มันไม่หิว แล้วจะกิน ทำไมล่ะ
ความไม่หิว นั่นแหละ คือ ความอิ่ม
เรื่องทางจิตใจ มันเป็นอย่างนี้


ขอให้มีชีวิตอยู่ ด้วยความไม่หิว
คือ ไม่มีอะไร มาหลอกลวง
ให้หลงรัก หลงพอใจ หลงบูชา
อย่างที่เขา หลงกันนัก

พระอาจารย์พุทธทาส




เด็กน้อย

เด็กเอ๋ย เด็กน้อย  
ตัวยังเล็ก ใจไม่อยากใหญ่
เพียงได้เล่น ได้กินก็เย็นใจ   
ไม่มีไฟ มาสุม ให้เร่าร้อน

ผู้ใหญ่เอ๋ย ผู้ใหญ่
ใจกระพือ หรือจึงเศร้า   
มิน่าเล่า จึงเห็นสะท้อน

ถ้าผู้ใหญ่ ใจเล็ก
เหมือน เด็กอ่อน   
คงเร่าร้อน น้อยกว่า 
ที่มีอยู่เอย


เรื่องสมมุติ

ข้าพเจ้า มองไม่เห็นว่า...
การบูชา กราบไหว้ พระผู้เป็นเจ้า
ด้วยวิธีใด จะดีไปกว่า
วิธีทำงาน เพื่อผู้ยากไร้ และ
ปฏิบัติตน ให้เหมือน ผู้ยากไร้ทั้งหลาย





วันดีๆ มีทุกวัน

ศีลธรรม มีประจำ อยู่คู่โลก
ยิ่งกว่าโชค ใดใด ที่ใฝ่ฝัน
โชคจะดี หรือร้าย อย่างไรกัน
มันสำคัญ อยู่ที่ มีศีลธรรม 

ให้นิสัย เปลี่ยนใหม่ จากก่อนเก่า
ไม่ซึมเศร้า สุขสง่า น่าสรรเสริญ
เป็นจิตกล้า สามารถ ไม่ขาดเกิน
ขอชวนเชิญ ชมธรรมรส งดกวี 
  
พระอาจารย์พุทธทาส

จบที่ใจ

เฝ้าเอาแต่ จ้องจับผิด คนอื่นเขา
ตัวเรา เป็นอย่างไร ไม่เคยรู้
จิตคิดเลว อย่างไร ไม่เคยดู
เรื่องคนอื่น เที่ยวรู้ ไปรอบทิศ

หลวงพ่อดู่ เคยสอนว่า 
"โลกเท่าแผ่นดิน ธรรมเท่าปลายเข็ม" 
เรื่องโลกมีแต่เรื่องยุ่ง ของคนอื่นทั้งนั้น 
ไม่มีที่สิ้นสุด เราไปแก้ไข เขาไม่ได้

ส่วนเรื่องธรรมนั้นมีที่สุด มาจบที่ตัวเรา 
ให้มาไล่ดูตัวเอง แก้ไขตัวเราเอง 
ตนของตน เตือนตน ด้วยตนเอง 

อันหนังสือ คือครู ผู้ประเสริฐ
ก่อให้เกิด ปัญญา ตาที่สาม
อ่านวิเคราะห์ ให้เข้าใจ ในเนื้อความ
เห็นจริงตาม แทงตลอด ยอดปัญญา.





พรเอย...

พร.. อันเป็นศรี
กระจ่างที่ ใจคุณ
จงมา เกื้อหนุน
โลกสวย อำไพฯ

พร.. ที่วิสุทธิ์
พรายดุจ แสงไข
ส่องฟ้า ส่องใจ
ส่องผ่าน ในตนฯ

พรเอย.. พรสวรรค์
เสกสรร เบื้องบน
ทางที่ เดินหน
ทองทา ใจเราฯ

ศรีเอย.. ศรีสวัสดิ์
จรัสพุทธ ไขเขลา
สาดแรง แสงเกลา
นำน้อม ในพรฯ

c. ทางแก้ว



ปีใหม่


ดวงใจใหม่ นี้ดี กว่าปีใหม่
คือรู้อะไร มากกว่ากัน แหละท่านขา
หมายถึงมี ความกว้างขวาง ทางปัญญา
ให้อาตมา ก้าวล่วงทุกข์ รุกขึ้นไป

อันปีใหม่ นั้นต้องดี กว่าปีเก่า
ใหม่เปล่าๆ ไม่มีดี นี้ไม่ไหว
ดีแต่ปาก ใจไม่ดี ดีทำไม
ให้ผีไย เย้ยเยาะ เหมาะหรือเรา

สะอาดกว่า สว่างกว่า สงบกว่า
เรียกว่าใหม่ ยิ่งขึ้นมา อย่ามัวเขลา
ใกล้นิพพาน ยิ่งขึ้นไป ไม่หลงเงา 
เรียกว่าเรา มีปีใหม่ ใหม่จริงเอย

พระอาจารย์พุทธทาส