ซ่อนใจ

จะซ่อนกาย ในกลีบเมฆ กลางเวหา

ซ่อนกายา กลางสมุทร สุดวิสัย

จะซ่อนตัว กลางป่าเขา ลำเนาไพร

ซ่อนที่ใด ให้พ้นบาป  ไม่มีเลย

เธอเคย สังเกตไหมว่า 

อะไร ที่ครอบงำเธออยู่

ลองสังเกต ความรู้สึกนึกคิด

ของเธอดูซิ....

ฉันและเธอ อีกทั้งทุกสรรพสิ่ง 

มีหรือไม่มี อยู่จริง...

หรือว่า...มันเป็นเพียง ตัวอักษร

ถ้อยคำ ภาพมายา ความหมาย 

ยามที่เธอรู้สึก นึกคิดเอาเอง

น้ำนิ่ง ฟ้าใส ใจสะอาด

มองอะไร อะไร ก็สดใส

ฉันนั่งมองโลก

 กวาดตา มองเม็ดทรายบนชายหาด

มองริ้ว คลื่นเกรี้ยวกราดเข้าสู่ฝั่ง

น้ำทะเล กระแทกเขื่อนเหมือนชิงชัง

กระนั้น ยังฝากหวังฝังเวลา

ฉันมอง หลากเล็กใหญ่ไม้ยืนต้น

มองพุ่มพฤกษ์ สูงสนบนภูผา

มองดอกไม้ ผีเสื้อเหลือคณา

มองหลากพันธุ์ ใบหญ้าสองข้างทาง

ฉันเฝ้ามอง ผู้คนบนผืนโลก

เราล้วนแต่ อุปโลกน์และแตกต่าง

สุดขอบ และกลวงเปล่าที่ตรงกลาง

จึงโอนเอน เคว้งคว้างระหว่างกาล

ความจริงของเธอ.ความจริงของฉัน

ถูกกีดกั้น ขวาซ้ายคล้ายเส้นขนาน

ศพดอกไม้ เจ้าไม่ทันจะเบ่งบาน

ถูกเผาผลาญ ลาญแหลกแตกลูกไฟ

ความลวงโลก มีใครไม่รู้เท่า

ความจริง ร่วมของเราเล่าอยู่ไหน

อคติ ปิดวิถีทฤษฎีใด

เมื่อปิดตา ปิดใจก็เปล่าดาย

ความจริง และความลวง

มิอาจล่วง ช่วงเวลาแล้วเลือนหาย

มากจริงเท็จ ใหม่เก่าเท่าเม็ดทราย

ล้วนเกลื่อนกล่น เรี่ยรายในแผ่นดิน

จัสมิน

เราก็แค่ เศษฝุ่น ปลิวไป ปลิวมา

ในจักวาล อันกว้างไกล ไร้ขอบเขต

ใจมนุษย์ มักบ้า โง่หลง

ยืดติด สิ่งมายา

จันทร์เอ๋ย จันทร์เจ้า

 เธอคือ กระแสของความคิด

และความทรงจำ ทั้งมวลที่สั่งสมไว้

และกำลังหลั่งไหล อยู่ตลอดเวลา

สืบต่อกันไป ไม่ขาดสาย ดุจสายน้ำ 

กระแสนี้เองที่พัดพา สิ่งต่าง ๆ มาสู่เธอ

แท้จริง อัตตาหาได้มี หรือไม่มีอยู่ไม่

มันเป็นเพียงถ้อยคำ ภาพมายา 

และความหมาย ที่กระแสความคิดของเธอ

สร้างมันขึ้นมา สืบต่อไปไม่จบสิ้น

มันเหมือนดั่งเงา ของดวงจันทร์ในน้ำ 

ซึ่งในสภาวะ อันล้ำลึก

ช่างงดงามอย่างยิ่ง แต่เมื่อยามที่เธอ

เฝ้ามองมัน อย่างเงียบงัน 

มันก็หาได้มี ทั้งดวงจันทร์ ทั้งเงา และ น้ำ

มายาภาพ ของจันทร์

ใจมีจันทร์ จันทร์ ในใจ

ส่องใจ

ข้าพเจ้า จะต้องมี 

ความเจียมกาย เจียมใจ ให้มากยิ่งขึ้น 

ข้าพเจ้าหวน ไปใคร่ครวญอดีต มากเท่าไร

ก็ยิ่งตระหนักถึง ความบกพร่อง 

ของตนเอง มากเท่านั้น

ข้าพเจ้า ไม่ควรจะ

เอาความเชื่อ ส่วนตัวของตน 

มาใช้ กับผู้อื่น 

การเหยียดหยาม ดูแคลนผู้อื่น 

เท่ากับ 

การเหยียดหยาม ดูแคลนตัวเอง

จินตกวี คือ ผู้ที่สามารถดึงเอาความดี 

ที่มีอยู่ในตัวตนคน ให้ปรากฏออกมาได้

แต่จินตกวี ไม่สามารถมีอิทธิพลต่อจิตใจ

ของคนทุกคน เหมือนกันหมด

เพราะจิตใจของคนทุกคน ไม่เหมือนกัน

ไม่ใช่ภารกิจของเรา ที่จะจับผิดผู้อื่น

แล้ววางตน เป็นผู้พิพากษาความผิดนั้นๆ

เราควรวางตน เป็นผู้พิพากษาเฉพาะ

ในเรื่องเกี่ยวกับตัวเรา 

และ การกระทำของเราเท่านั้น

ตราบใดที่เรายังรู้สีกว่า 

ตัวเองยังมีความพร่องอยู่

ข้าพเจ้ามองไม่เห็นว่า การบูชากราบไหว้

พระผู้เป็นเจ้าด้วยวิธีใด จะดีไปกว่า 

วิธีทำงาน เพื่อผู้ยากไร้ และ 

ปฏิบัติตนให้เหมือน ผู้ยากไร้ทั้งหลาย

นกตื่นเช้า แล้วโผบินไปในฟากฟ้า

พร้อมกับส่งเสียง จู๋จี๋ด้วยความสุข

นกเหล่านี้ มีอาหารกิน และ 

ได้พักผ่อนหลับนอน ตลอดคืน

เพราะฉะนั้น จึงมีกำลังวังชา 

สามารถบิน ด้วยความคึกคะนองได้

ท่านจะชี้ชวน ให้คนหิวโหย

ประพฤติ หรือ ปฏิบัติ

อะไรไม่ได้ทั้งสิ้น เขาจะไม่เชื่อฟัง

แต่ถ้านำอาหาร ไปให้เขา 

เขาจะนับถือท่าน เสมือนพระเจ้า

ผู้หิวโหยจะต้องคำนึงถึง 

การบำบัด ความหิวของเขาก่อน 

ที่กระทำสิ่งอื่นใด

คนอ่อนแอ ให้อภัยใครไม่เป็น 

การให้อภัย เป็นคุณสมบัติผู้แข็งแรง

ความสันโดษ 

เป็นสมบัติล้ำค่า ที่ข้าพเจ้ามี

มหาตมะ คานธี

รับรู้ แสดงออก บอกตัวตน

คนโง่ คนเขลา คนพาล 

เมื่อฟัง ข้อความใดๆ

ที่ผิดแผก ไปจากความนึกคิด หรือ 

ความเชื่อดั้งเดิม ของตนเอง

ย่อมแสดง กิริยาอาการ ไม่พอใจ

โกรธ หรือ ถึงกับคิดผูกพยาบาท

คนฉลาด คนที่ชอบใช้เหตุผล

หรือ คนที่เป็นบัณฑิต
เมื่อได้ฟังความเห็น ของคนอื่น
ย่อมมีความพอใจ
เพราะถือว่า 

ได้ความรู้เพิ่มเติม ขึ้นมาใหม่

อันจะได้นำไป พินิจพิจารณา

ว่่าเป็นเรื่องเท็จจริง เพียงใด

ถ้า ความรู้ถูกต้อง 

ก็จะได้ใช้ ประโยชน์ต่อไป

ถ้าเห็นว่าไม่จริง ก็ทิ้งมันไปเสีย

โดยตนเอง ก็ไม่ขาดประโยชน์อะไรเลย

รู้เท่าทัน

ครูบาอาจารย์ ท่านสอนว่า 

ต้องให้รู้เท่าทัน ความคิด

ถ้าเราไม่รู้ ไม่เห็นความคิด 

หรือ รู้ไม่ทันความคิด จะลำบากมาก

เพราะใน ความคิดหนึ่งๆ 

เมื่อเห็นความคิด 

(มีความสัมผัสรู้ อยู่ด้วย)

เราจะพบ ความสกปรก 

ความปนเปื้อน ในความคิดนั้นๆ

ความคิด เป็นตัวทุกข์ครับ 

เป็นสิ่งที่ต้อง กำหนดรู้ให้ทัน 

ขณะเดียวกัน

ความคิด เป็นเหตุนำมา

หรือเป็นที่ปรากฏ

 ของการปรุงแต่งทางจิต

นั่นคือตัวสมุทัย 

อันเป็นสิ่งที่ต้องละ

การเห็นความคิด 

ที่เป็นลักษณะ

ที่เรียกว่ารู้แบบดู 

ไม่เข้าไปอยู่ รู้แบบเห็น

ไม่เข้าไปเป็น 

นั้นเป็นทั้งการกำหนดรู้ 

และเป็นทั้งละ 

ความคิดดับ การปรุงก็ดับ

ความเบาสบาย 

ก็อยู่ตรงนั้น แหล่ะครับ 

สิ่งสำคัญคือ 

ความรู้สึกตัว ของเราจริงๆ 

(ซึ่งเป็นสิ่งสากล) 

เป็นอย่างไรเป็นสิ่งที่เรา 

ต้องจูนคลื่นหาเอาเองครับ 

ด้วยเทคนิค ที่เราถูกใจ 

ของใครก็ของใคร

หมอกำพล

ครูโกมล สอนว่า

ข้าพเจ้า ตระหนักอยู่ตลอดเวลาว่า 

การเป็นครูนั้น มิใช่ของง่ายเลย 

มโนกรรม วจีกรรม และ กายกรรม 

ข้าพเจ้า จะต้องฝึกฝนให้พร้อม และเหมาะสม 

ตลอดระยะเวลาแรกๆนี้ ข้าพเจ้ามั่นใจ

เหมือนดั่งแม่ทัพ ผู้นำกองทัพเข้าสู่ยุทธภูมิ

ความลำพอง และความฮึกเหิม

ย่อมมีมาก ที่สุดที่จะประมาณ

แต่แล้วต่อไป และ อีกต่อไปเล่า

ความลำพองนี้ มิกลายเป็น 

ความทรนง ความยะโส และลืมตัว

เมื่อเข้าสอน ลืมตัวว่า ตัวเองรู้

เพราะการเจนจัด ในการทำแต่เรื่องซ้ำซาก 

แต่ข้าพเจ้า หารู้ไม่ว่า

ความรู้กับวิธีถ่ายทอดนั้น เป็นคนละเรื่องกัน

ทุกคนอาจมี ความรู้เต็มที่เสมอกัน

แต่ถ้าไม่ ตระเตรียมค้นคิดใฝ่หา

เทคนิค การจะถ่ายทอดแล้ว

การสอน ก็เหมือนการท่องความรู้ ให้นักเรียนฟัง

เมื่อคนฟัง สุดจะทนฟังแล้ว การหาทางออก 

ที่ใช้กันแพร่หลาย คือการนำตัวอย่าง 

สรรพคุณความดี ของตนมาเล่าให้ฟัง 

ถ้าทำไม่เนียนพอแล้ว คนฟังก็ยิ่งจะระอา

ผู้สอนมากขึ้น แต่คนพูดนั้น หารู้สึกตัวได้ไม่ 

ข้าพเจ้ากลัว เหลือเกินว่า

สังคมจะเอาเวลา ของข้าพเจ้าไปหมด

และเหลือไว้เฉพาะ เวลาที่ข้าพเจ้าจะเข้าสนาม

และเมื่อเป็นเช่นนั้น การสอนของข้าพเจ้า

ก็เป็นเพียง งานอดิเรกส่วนหนึ่งเท่านั้น

ผลเสียจะตกอยู่กับใคร และ อย่างนี้ข้าพเจ่้า

จะเรียกร้องหา ความเคารพนับถือ

จากคนเรียนได้อย่างไร....

ครูโกมล คีมทอง

ครูนอกสังคม

วัฒนธรรม กำลังเสื่อมโทรม

จากการเลียนแบบ อย่างไร้ความคิด

เรื่องจะให้ทำตาม คนนั้นคนนี้พอใจ

หรือเที่ยว ตามอกตามใจคนนั้น

เห็นจะไม่ทำ แต่มาอดคิดไม่ได้ว่า

ที่ถูกที่ควรนั้น คืออะไร....

การรกระทำ สักแต่ว่าตามเขาไปนั้น

ให้อานิสงฆ์ เพียงพอแล้วหรือ

และ การรั้นเชื่อ อยู่แต่ตัวเองคิดนั้น

ให้ผลดีได้เพียงไร......

สังคม มิได้ทำอะไรถูกต้อง เสมอไป

จริงอยู่หากจะอยู่ ร่วมกับสังคมทำ

คิดอย่างเขาคิด แต่นั่นควรเป็นลักษณะ

ของชาวบ้านธรรมดา ทั่วไปมากกว่า

ชาวบ้านที่แก ไม่มีปัญญาพอจะคิดได้

แต่สำหรับ ผู้เป็นบัณฑิตแล้ว

มิพึงเลย ที่จะตามสังคมไป

เหมือนเศษสวะ ลอยตามน้ำ

บัณฑิตพึงอยู่ เหนือสังคมนั้น

และนำสังคมนั้น ไปในทาง

ที่ถูกที่ควร มากกว่า......

ข้อเขียน ครูโกมล คีมทอง

รู้ทันทุกข์ ทุกลมหายใจ

ความทุกข์ ทั้งมวล 

มีมูลราก มาจาก

ตัณหา อุปาทาน 

ความทะยาน อยากดิ้นรน 

และ ความยึดมั่นถือมั่น

ว่าเป็นเรา เป็นของเรา 

รวมถึง ความเพลินใจ

ในอารมณ์ต่างๆ 

สิ่งที่เข้าไปเกาะเกี่ยว ยึดถือไว้

โดยความเป็นตน เป็นของตน

ที่จะไม่ก่อทุกข์ 

ก่อโทษให้นั้น เป็นไม่มี 

หาไม่ได้ในโลกนี้ 

เมื่อใด บุคคลมาเห็น

สักแต่ว่า ได้เห็น 

ฟังสักแต่ว่าได้ฟัง 

รู้สักแต่ว่า ได้รู้ 

เข้าไปเกี่ยวข้อง กับสิ่งต่างๆ

เพียงสักว่าๆ 

ไม่หลงใหล พัวพันมัวเมา

เมื่อนั้น จิตก็จะว่าง

จาก ความยึดถือต่างๆ

ปลอดโปร่ง แจ่มใส

เบิกบาน อยู่เสมอ

มีพลาด

มีพลั้ง

มีเผลอ

พิธี-วิธี

จิตยิ่งนิ่ง พิธีกรรม ยิ่งเป็นของไม่จำเป็น

สมาธิยิ่งแน่วแน่ หนทางยิ่งเด่นชัด

เมื่อบรรลุซึ่งจิตหนึ่ง 

พิธีกรรม คือสิ่งแรก ที่ถูกทำลาย

พิธีกรรม ศักดิ์สิทธิ์สูงสุด

คือ วิถีชีวิตประจำวัน

อาเอ๋ย อารมณ์

 อารมณ์รัก มักจะทำให้ตาบอด 

เพราะมองไม่เห็น ผิดชอบชั่วดี

เหมือนน้ำ ที่มีแต่สีแดง 

มองไม่เห็น อะไรในน้ำเลย

อารมณ์ชัง มักจะทำให้ใจขุ่นมัว 

เพราะหมกมุ่น แต่เคียดแค้นชิงชัง

เหมือนน้ำ ที่เดือดพล่าน 

มองไม่เห็นอะไร ในน้ำชัด

อารมณ์เหงาซึม 

มักจะทำให้ใจล้า เบื่อหน่าย 

เพราะหมกมุ่น แต่เรื่องเก่าๆ

เหมือนน้ำ ที่มีจอกแหนมาก 

ย่อมมองไม่เห็น อะไรในน้ำชัด

อารมณ์ฟุ้งซ่าน 

มักจะทำให้ใจ วุ่นวาย ว้าวุ่น 

เพราะเครียด กับเรื่องรอบตัว

เหมือนน้ำ ที่มีแต่คลื่น 

ย่อมมองไม่เห็น อะไรในน้ำ

อารมณ์งุนงง ระแวงสงสัย 

มักจะทำให้ใจ สับสน 

เพราะวุ่นวาย กับสิ่งไร้สาระ

เหมือนน้ำ ที่ขุ่นมัว 

มองไม่เห็น อะไรในน้ำ

พระท่านจึงว่า นิวรณ์ 

เพราะปิดกั้นใจ ไม่ให้รู้ 

ไม่ให้เห็น ไม่ให้พบ

กับสิ่งที่ดี มีคุณ มีประโยชน์ 

ดังนั้นเรา จึงต้องระวังใจ

ดังคำว่า จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ 

จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้ 

เมื่อเข้าใจ

จิตใจก็สดใส

มองเห็นอะไรชัดเจน

เพียงเธอ..หายใจก็พอ

 เพียงเธอ น้อมใจกลับมา

เบิกบานกับ ปัจจุบันทุกขณะ 

เธอจะมีชีวิตชีวา ในทันทีทันใด 

เธอจะเป็น ตัวเธอเอง 

เธอจะสามารถ บ่มเพาะความมั่นคง 

และความอิสระ ให้กับตัวเองได้

เธอจะไม่เป็นเหยื่อ อีกต่อไป 

ไม่เป็นทาสของใคร 

การหายใจ อย่างมีสติระลึกรู้นั้น 

เป็นการปฏิบัติ ที่สำคัญมาก

และเป็นการปฏิบัติ การไม่ปฏิบัติ

 

เพราะอย่างไรเธอ ก็ต้องหายใจเข้า

และ หายใจออกอยู่แล้ว

 เธอเพียงแต่ นั่งและเบิกบาน

กับลมหายใจ เข้าของตัวเองฃ

แม้นั่นอาจ ทำให้ดู 

ไม่เหมือน นักปฏิบัติทางธรรม

แต่เธอ กำลังเป็น

นักเรียนธรรม ในทันที

เราลืม...ลมหายใจ

แต่เราก็...หายใจทุกวัน

ลมหายใจ...กับสติ

เป็น...สิ่งเดียวกัน

สื่อศิลป์ สื่อสาร

พวกเราหลายคน มีความยากลำบาก

ในการสื่อสารกับสมาชิกในครอบครัว 

หรือ เพื่อนร่วมงาน 

บางเวลา เราหมด

ความอดทน ต่อพวกเขา 

รู้สึกหงุดหงิด กับมุมมอง

และคำแนะนำ ของพวกเขา 

เราสูญเสีย ความสามารถ

ในการฟัง อย่างลึกซึ้ง 

สูญเสีย ความเต็มใจ

ที่จะทำความเข้าใจ

มุมมองของพวกเขา 

เราไม่สามารถ พูดกับคนอื่นๆ 

อย่างสงบ 

เมื่อเราพูด ความทุกข์ ความกลัว 

หรือความกังวล ของเราก็จะปรากฏขึ้น 

ทำให้คำพูด ของเรา 

กลายเป็น การตำหนิ 

และ แสดงความขมขื่น 

เราจำเป็น ต้องเรียนรู้

ศิลปะของการฟัง และ การพูด

เพื่อช่วยฟื้นฟู

การสื่อสารของเรา 

เราจำเป็นต้อง ฟังอย่างลึกซึ้ง

ด้วยความกรุณา 

เพื่อช่วยให้เรา เข้าใจคนอื่นได้ดีขึ้น 

สิ่งนี้หมายถึง เจตนาของเรา

ในขณะที่ฟัง คือฟังเพื่อช่วยให้

ความทุกข์ ของผู้อื่นลดน้อยลง 

และ เปิดเผยสิ่งที่เขามีในหัวใจ

 

เราอยู่ตรงนั้น อย่างเต็มเปี่ยม

เพื่อที่จะรับฟัง สิ่งที่เขาต้องการพูด 

โดยไม่มี การตัดสิน 

ไม่มีปฏิกิริยา ตอบโต้ 

แม้ว่า สิ่งที่เขาพูดนั้น

จะไม่ เป็นความจริง 

เต็มไปด้วย การกล่าวโทษ

และขมขื่น

 

เราจะไม่แก้ไข ทันทีทันใด 

เราจะมอบ พื้นที่

เพื่อให้เขาแบ่งปัน ความรู้สึกของเขา 

เราจำเป็นต้องพูด ด้วยวาจาแห่งรัก

 ใช้คำที่สร้าง ความมั่นใจ 

ความเบิกบาน และความหวัง 

เราสามารถ แสดงความยากลำบาก

ของเราในความสัมพันธ์ ที่มีต่อกัน

ได้ อย่างมีสติ และ อดทน 

ไม่ตัดสิน ไม่กล่าวโทษ 

เรารับผิดชอบ

ความรู้สึกและ ปฏิกิริยาของเรา 

และขอร้อง ให้เขาช่วยเหลือเรา 

โดยการรดน้ำเมล็ดพันธุ์ ที่ดีในตัวเรา 

หยุดการ รดน้ำเมล็ดพันธุ์ ที่ไม่ดี 

และเราสามารถ ที่จะถามเขาว่า

เราจะสามารถ ช่วยเหลือ

พวกเขาได้อย่างไรในขณะ

ที่เขากำลังยากลำบาก 

ด้วยวิธีเช่นนี้ เราจะสามารถบรรลุถึงสันติสุข 

และ มีความสามัคคี ในปฏิสัมพันธ์ของเรา

 เริ่มต้น ที่ครอบครัวของเธอ หรือ 

บุคคลที่เธอ ใกล้ชิดที่สุด 

ก่อนเริ่ม สนทนา 

ขอให้ใช้เวลา หายใจเข้า 

และ หายใจออก สัก ๒-๓ ครั้ง 

หายใจเข้า   

ฉันฟังอย่างลึกซึ้ง หายใจออก   

ฉันพูดด้วย ความรักเมตตา

พระอาจาร ติชนัชฮันห์

หัวใจ..ในการสื่อสาร

ไม่ตั้งคำถาม...หาเหตุผล

จงใช้...ความเข้าใจ

ลมพัด ใบไม้ไหว

 ผู้ที่มีสติ 

กำหนดรู้ทุกสิ่งทุกอย่าง 

จะเป็นผู้ที่รู้สึกสดใส

และเป็นผู้ไม่กระสับกระส่าย 

กระวนกระวาย

ที่จะแสวงหา ความสุข

และความมั่นคง จากภายนอก

ไม่ว่าจะเป็นลาภ ยศ สรรเสริญ สุข

หรือจะเป็น ความรัก

ความเคารพ จากคนอื่น

ทีนี้ เราไม่มีความรู้สึกว่า 

เราขาดอะไร

ไม่ต้องการอะไร จากใครในโลก

เราไม่มีความรู้สึกว่า เรามีอะไรเกิน

จะมีแต่ความรู้สึกว่า มันพอดี 

ตรงนี้แหละจิต เป็นธรรม...

พระอาจารย์ชยสาโร

คิดเป็น...ก็หลุด

คิดไม่เป็น...ก็ทุกข์

นักฟังที่ดี

เราจำเป็นต้องฟังอย่างลึกซึ้งด้วยความกรุณา

เพื่อช่วยให้เราเข้าใจคนอื่นได้ดีขึ้น

สิ่งนี้หมายถึง เจตนาของเราในขณะที่ฟัง

คือฟังเพื่อช่วยให้ความทุกข์ของผู้อื่นลดน้อยลง

และ เปิดเผยสิ่งที่เขามีในหัวใจ

เราอยู่ตรงนั้นอย่างเต็มเปี่ยมเพื่อ

ที่จะรับฟังสิ่งที่เขาต้องการพูด

โดยไม่มีการตัดสิน ไม่มีปฏิกิริยาตอบโต้

แม้ว่าสิ่งที่เขาพูดนั้นจะไม่เป็นความจริง

เต็มไปด้วยการกล่าวโทษและขมขื่น

เราจะไม่แก้ไขทันทีทันใด เราจะมอบพื้นที่

เพื่อให้เขาแบ่งปัน ความรู้สึกของเขา 

สุนทรีเสียง 

ของการรับฟัง

สร้างสรรค์ธรรมชาติ

แสงปัญญา

ไม่มีหนทาง สู่สัจจะ  

สัจจะ เป็นดินแดน ที่ไร้หนทาง 

สัจจะ ไม่ได้อยู่ในวัด ในโบสถ์ 

ในวิหาร อันโอฬาร ไม่ได้อยู่

ในรูปเคารพ อันศักดิ์สิทธิ์ 

ไม่ได้อยู่ ในคัมภีร์ ศักดิ์สิทธิ์ เล่มใด ๆ 

ไม่ได้อยู่ ที่คุรุท่านไหน 

เธอต้องจารึก ออกไป

แล้วค้นหา ด้วยตัวเธอเอง
 
“ การมีชีวิตอยู่ เป็นปัจจุบันขณะเสมอ “ 

แต่เพราะว่า ภายในส่วนลึก

ของเธอ ขลาดกลัว พร่องอยู่

เธอจึงต้อง พึ่งอะไรบางอย่าง 

พึ่งพิง ความเชื่อ นักบวช พิธีกรรม 

หรืออะไร ต่ออะไร แต่หากเธอ

ไม่สืบสวน ให้กระจ่างชัด 

เธอย่อม ติดกับดัก และ

ถูกจับตัวไว้ ในสิ่งเหล่านี้

เธอจะต้องเป็นแสงสว่าง ของตัวเอง 

แสงสว่างนี้เอง คือกฎเกณฑ์ 

ไม่มีกฎอื่นใด นอกเหนือไปจากนี้ 

เพราะเหตุ ที่กฎอื่น ๆ 

ล้วนถูกสร้างขึ้น มาจากความคิด 

มันจึงเพียงเป็น เศษเสี้ยว

ที่ไม่สมบูรณ์ และ ขัดแย้งกันเอง

การเป็นแสงสว่าง ของตนเองนั้น หมายถึง 

การไม่อิงอาศัย แสงสว่างของผู้อื่น 

ไม่ว่าจะดูมีเหตุผล เพียงใด 

มีข้อมูล ทางประวัติศาสตร์

หรือ น่าเชื่อถือเพียงใด 

เธอจะไม่สามารถ เป็นแสงสว่าง

ของตนเอง ได้เลย 

ถ้าเธอยังตกอยู่ใน เงามืดของอำนาจ 

ของทฤษฎี และ ข้อสรุป

ไม่มีใคร ไม่มีอะไร ขังเธอไว้ได้หรอก
มีแต่เธอ ขังตัวเธอเองเท่านั้น

ขังไว้ใน ความเชื่อ ความศรัทธา 

ความงมงาย ความรู้ทางธรรม 

อีกมากมาย
ความกลัว ความปรารถนา ทั้งหลาย 

แม้กระทั่ง ความปรารถนาในนิพพาน
ที่ความรู้สึก นึกคิดของเธอ

ปรุงแต่งขึ้นมาเอง ทั้งสิ้น

กฤษณะมูรติ

เสียงของเซน

เสียงของเซน คือ เสียงละเอียดอ่อน

ทำให้เสียงด่าทอ เป็น เสียงที่มีเมตตา

ทำให้เสียง ดูถูก เหยียดหยาม

เป็น เสียงที่คิด จะช่วยเหลือ

ถ้าเจ้า ได้ยิน ได้ฟัง เสียงวุ่นวาย

เสียงด่าทอ เสียงที่หยาบคาย

โดยที่เจ้า ไม่ถือสา นั่นคือ 

เสียงของเซน......

เปลี่ยนวิธีคิด 

เปลี่ยนเสียงที่เป็นพิษ 

ให้เป็นเสียงที่สร้างสรรค์ 

ใสสะอาดบริสุทธิ์ (มุมสะท้อน)  

ชีวิตนี้น้อยนัก

ดูน้ำค้าง เพียงโดนแดดจาง ก็พลันสลาย

ชีวิตบอบบางมากมาย เพียงจำไว้ ทุกวันสำคัญ

ดีหรือร้าย กระทำอย่างไร ก็เป็นเช่นนั้น

รำลึกถ้อย ร้อยรำพัน สังฆบิดา จารึกในใจ ...

เหมือนจันทร์เพ็ญ ที่เคยส่องเย็น ได้ลาจากฟ้า

เปลี่ยนผัน สายธารเวลา ให้ชีวาได้มองได้เห็น

สัจธรรมคือ ความเข้าใจ ในสิ่งที่เป็น....

ใดใดไม่มีว่างเว้น ล้วนเป็น เพียงอนิจจัง

หลับเหมือนตายแล้ว

ตื่นเหมือนมีชีวิตใหม่

โลกสดใสทุกวัน

รักจางๆ

รักสิ้นกรุ่น กลิ่นละมุน

โอบอุ่น เคยมี เลือนหาย

กลบเกลื่อน เคลื่อนลับ ยับไป

สูญทิ้งข้างใน ใ จ จ า ง...^^

ส่องแสงธรรม ค่ำใจมิให้หาย

ถูกทำลาย ด้วยรักแลห่วงหา

อกกลัดหนอง น้องร่ำไห้ใยไม่มา

ปรารถนาหนีสิ้นทุกข์ สุขนิรันดร์

นิ่งที่กายง่ายกว่า ณ ใจเอ๋ย
เหมือนอย่างเคย นิ่งใจ มิวายวุ่น
นำสติ เข้ามาทาน อุ่นละมุน
ช่วยเจือจุน คนดื้อ ซื่อบื้อใจ

กลางคืน เป็นควัน 

กลางวัน เป็นไฟ 

เผาไหม้ ตนเอย

อาบน้ำ ล้างหน้า แปรงฟัน (ใจ)

การพูดคำหยาบ 

เหมือนกับคน ไม่แปรงฟัน ปากเหม็น 

ตัวเองไม่รู้ คนอื่นเขารู้ แต่ไม่กล้าบอก   

การทำตัวไม่ดี 

เหมือนคนไม่อาบน้ำ ตัวเหม็น 

กลิ่นตัวแรง น่ารังเกียจ ไม่มีใครอยากเข้าใกล้

แต่ก็ ไม่มีใคร อยากไปยุ่งเกี่ยวแนะนำ

เพราะมันเป็น ร่างกายของเขา

สิ่งใดที่ออกมาจาก ปาก 

ล้วนมาจาก ใจเสมอ

อยากให้เหม็น หรือ หอม 

ก็อยู่ที่ ตัวเราเอง 

ร่างกายและใจ สัมพันธ์กัน

เราต้องแปรงฟัน อาบน้ำทุกวัน 

ถ้าเรา ไม่ทำความสะอาด 

ใจเราเลย จะเป็นเช่นไร... 

ลองมองมุมสะท้อน แล้วเราก็เข้าใจ

ลมหายใจแห่งสุข

ก่อนที่เธอ จะศึกษาเซน

เธอควรเห็น ในความวุ่นวายไร้สาระ

ของความซ้ำซาก จำเจในชีวิต

และความไม่สงบสุข ของจิตใจ

เมื่อไม่มีที่อยู่ใด ทำให้เธอเย็นสบาย

เมื่อไม่มีอาภรณ์ใด ทำให้เธอรู้สึกดี

เซนจะสอนให้เธอ มีความสุขอย่างง่ายๆ

ในทุกลมหายใจ ที่อ่อนละมุนของเธอเอง

แค่เธอหลับตาลง พร้อมกับหายใจช้าๆลึกๆ

อย่างมีสติ ที่ว่างเปล่า ปล่อยวาง

เธอก็จะสัมผัสกับ เซน โดยไม่รู้ตัวแล้ว

                                                   

เมื่อไม่มีสิ่งใด มาปรุงแต่ง
ก็เป็นสุข อย่างยิ่ง
ไม่มีเรา ไม่มีเขา ก็เบาสบาย

อ่อนน้อม คือ ความรัก

ความรักเกิดจาก ความอ่อนน้อมถ่อมตน

ถ้ารักเกิดจาก ความเห็นแก่ตัว ตัวกู ของกู

ความอยาก ที่สร้างขึ้น โดยความคิด

นั่นคือ ความทะนงตน หยิ่งยโสโอหัง เท่านั้น

หาใช่ความรัก ที่มีต่อเพื่อนมนุษย์ไม่

จิตใจที่มีความรัก ที่แท้จริง

จะมองอะไรได้อย่าง ลึกซึ้ง

เพียงมองแวบเดียว ก็เข้าใจ

มองดิน มองดาว มองฟ้า

มองหมู่นก ที่ออกหากิน

จิตใจที่มีความรัก จะเข้าใจได้ง่ายๆ

อ่อนโยนรับรู้สัมผัส ได้อย่างรวดเร็ว 

สังเกตดีๆ เรามีความรัก แบบใดกัน.

สว่างอย่างเซน

อวิชชา มักทำให้เรา หลงผิดทิศทาง

หลงตัวเอง คิดว่าตัวเอง ถูกต้องที่สุด

ทั้งที่จริง โลกนี้คือ มายา...

กฎมนุษย์ทั้งหลาย ล้วนเป็นกฎสมมุติ

ทางออก จึงมิได้มีเพียง ถูก-ผิด ดี-ชั่ว ซ้าย-ขวา

จงอยู่เหนือ เหตุและผล  มองให้เห็นโลกใบใหญ่

แล้วเราจะรู้ว่า สรรพสิ่ง ดำรงอยู่เช่นนั้นเอง 

ไม่มีดี มีชั่ว ไม่มีเทพ ไม่มีมาร

เราไม่ควรใช้ อคติ ไปตัดสินว่า

สิ่งนี้ สมควรอยู่ในโลกใบนี้ สิ่งนี้ควรถูกลบทิ้งไป  

เมื่อเข้าใจกฎธรรมชาติ  จิตใจเรา จะเปิดกว้าง

ยอมรับความจริง ยอมรับการดำรง ของสรรพสิ่ง

ความแตกต่าง คือ

ความงดงาม ที่ธรรมชาติ มอบให้มา

ลมพัด ใบไม้ย่อมไหว เป็นธรรมดา

ทุกชีวิตกำลังดิ้นรนไปสู่ความตาย 

แต่หลายคนก็ลืม-ลืมว่าจะต้องตาย

รู้ปิด รู้เปิด

เวลาปิด

ปิดตา อย่าสอดส่าย ให้เกินเหตุ

บางประเภท แกล้งทำบอด ยอดกุศล

มัวสอดรู้ สอดเห็น จะเป็นคน 

เอาไฟลน ตนไป จนไหม้พอง 

ปิดหู อย่าให้แส่ ไปฟังเรื่อง

ที่เป็นเครื่อง กวนใจ ให้หม่นหมอง

หรือเร้าใจ ให้ฟุ้งซ่าน พาลลำพอง

ผิดทำนอง คนฉลาด อนาถใจ

 

ปิดปาก อย่าพูดมาก เกินจำเป็น

จะเป็นคน ปากเหม็น เขาคลื่นไส้

ต้องเกิดเรื่อง เยิ่นเย้อ เสมอไป

ถ้าหุบปาก มากไว้ ได้แท่งทอง

 

เวลาเปิด

เปิดตา ให้รับแสง แห่งพระธรรม

ยิ่งมืดค่ำ ยิ่งเห็นชัด ถนัดถนี่

สมาธิมาก ยิ่งเห็ดชัด ถนัดดี

นี่วิธี เปิดตาใจ ใช้กันมา ฯ

 

เปิดหู ให้ยินเสียง สำเนียงธรรม

ทั้งเช้าค่ำ มีก้องไป ในโลกหล้า

ล้านล้านปี ฟังให้ชัด เต็มอัตรา

คือเสียงแห่ง สุญญตา ค่าสุดใจ ฯ

เปิดปาก สนทนา พูดจาธรรม

วันยังค่ำ อย่าพูด เรื่องเหลวไหล

พูดแต่เรื่อง ดับทุกข์ได้ โดยสัจจนัย

ไม่เท่าไร เราทั้งโลก พ้นโศก แล ฯ 

พระอาจารย์พุทธทาส 

ถ้าเรา ไม่สอนใจเรา

แล้วใคร จะสอน

ระวังโดนกัด

                                     

                                                 ชอบยึดมั่น ระวังมัน จะกัดเอา

เพราะความเขลา ยึดมั่น มีตัณหา

อุปาทาน กอดรัด มัดวิญญาณ์

อยู่ดีดี ก็เป็นบ้า มาทันที^^

..

ยึดสิ่งใด สิ่งนั้น แหละมันกัด

กิน-กาม-เกียรติ สารพัด กลีหรือศรี

หรือแม้บุตร ภรรยา และสามี

ความชั่วดี บุญหรือบาป จงทราบกัน

..

แม้รสสุข ที่อร่อย อยู่กับใจ

ชั้นที่อร่อย แน่นิ่งไป ถ้ายึดมั่น

จะกลายเป็น ยักษา ขึ้นมาพลัน

แล้วห้ำหั่น กัดเอา อย่าเขลาเลย

พระอาจารย์พุทธทาส

เจ้าตัวอัตตา หนอ 

ทำไม คนส่วนมาก 

ถึงกอดรัด มัดเจ้าไว้ 

ทุกลม หายใจ