เริ่มต้น..จุดจบ

 ต้นไม้ที่สูง…เพียงฟ้า

ล้วนเคยหญ้า…เพียงดิน
พญาเยี่ยว…ที่โผบิน
ล้วนเป็น..นกน้อย

ที่เคยหัดบิน..ทั้งนั้นฯ

ฝากบางถ้อยคำ ไว้ในคำนึง  
ให้เรื่องราวตราตรึง ใต้สำนึก
บ่มเพาะด้วยกาลเวลา จนตกผลึก  
และกลายเป็นความรู้สึก ให้เรียนรู้
 
มีความจริงนับ หลายประการ  
ระหว่างทางผ่าน เพื่อไปสู่
สายธารแห่งปัญญา อันพรั่งพรู  
ให้เป็น "เครื่องอยู่" ประคองชีวิต

หิวกิน

อิ่มทำงาน

ง่วงนอน

.

ตื่นมา

หิวกิน

อีกครั้ง

.

สุดท้าย

ก็ต้องตาย

เคยบริสุทธิ์

 เธอเคย บริสุทธิ์ 

เธอยังจำ ได้ไหม 

เธอเคยเป็นเด็ก ใช่ไหม 

เธอได้วิ่งเล่น อย่างเสรี

ตอนนั้น เธอรู้สึกอย่างไร 

เธอมี ความสุข ใช่หรือไม่... 
เธอใช้ชีวิตโดย ไม่ต้องพึ่งพิง
คำว่า เหตุผล เลย

เราไม่อาจ จะบอกกล่าว

ให้ผู้ใหญ่คนใด ฟังแล้วเข้าใจได้

พวกเขา เหล่านั้น 

เคยเป็นเด็ก ทุกคน

แต่ไม่เข้าใจ 

วิธีคิด ของเด็กเลย 

เพราะ พวกเขา

ไม่รู้จัก ความบริสุทธิ์ อีกแล้ว 

พวกเขาแปดเปื้อน สกปรก 

เหมือนผ้าขี้ริ้ว ที่เช็ด ซ้ำไปซ้ำมา

ไม่มีวัน ที่จะขาวบริสุทธิ์ได้อีก

หัวใจ ผู้ใหญ่เหล่านั้น 

มืดมน และ สกปรก 

บางครั้ง ก็เลวร้ายด้วย

เสื้อผ้า..ต้องซัก

ร่างกาย...ต้องอาบน้ำ

จิตใจ...ต้องชำระล้าง

หลัก..ธรรมชาติ

ลืม..ลืมอารณ์

                                                           ทำไมต้องศึกษา ด้านจิตใจให้มากๆ

เพราะ วันหนึ่ง เดือนหนึ่ง ปีหนึ่ง

มีอารมมากระทบ กี่ร้อย กี่ล้านครั้ง

มันวนเวียน เดี๋ยวรัก เดี๋ยวโกรธ

เดี๋ยวเกลียด เดี๋ยวดีใจ เดี๋ยวเสียใจ

เดี่ยวทุกข์ เดี๋ยวก็สุข วนอยู่อย่างนี้

เมื่อใดเรา วาง ว่าง เว้น จากอารมณ์

ต่างๆเหล่านั้น เรารู้สึกสบายใจ 

ไม่มีสิ่งใดมารบกวน ชวนให้หลง

นิ่งแล้ว ใจก็ใส มองอะไรๆ 

ก็เข้าใจ ชัดเจน..

เซน สอนให้มองและฟัง
ถ้ารู้แล้ว ก็เงียบ
ไม่ได้สอน ให้พูดมาก

.

ใกล้..เปลวไฟ

ใจ...ก็รุ่มก็ร้อน

ใกล้...น้ำใสไหลเย็น

เห็นตัวปลา

อารรมณ์..ก็เย็นสดชื่น

เพราะ...อะไร

 เพราะ

ขาดการพิจารณาโดยแยบคาย 

จึงถูกกระแสกิเลสตัณหา  

พัดพาเข้าสู่วังวน

ในวังแห่งความทะยานอยากต่างๆ 

.

พระบรมศาสดาของเราตรัสว่า 

แม่น้ำเสมอด้วยตัณหานั้นไม่มี 

ห้วงแห่งตัณหานั้นใหญ่โต

เวิ้งว้างน่ากลัวปานใด  ตรองดู

.

ปุถุชนคนทั่วไป

จะตกอยู่ในทะเลกิเลส 

ตกอยู่ในห้วงของตัณหา  

ดำผุดดำว่าย

อยู่อย่างไร้จุดหมาย  

แต่ก็ยังคงอยู่ได้

เพราะมัวไปหลง

เหยื่อจากห้วงกิเลสนั้น 

.

ทุกข์ยาก  ก็มองข้ามไปสิ้น  

วนมาเกิด  วนมาตาย 

แต่กลับไม่รุ้ตัวกัน  

ไม่เข้าใจถึงเหตุต้นตอว่า

ตัวก่อทุกข์ที่แท้คือตัวเรา  ....

ตัวเราเป็นรากเหง้า

ของทุกข์ทั้งมวลโดยแท้

.

ดูช่างน่ากลัว  เวิ้งว้าง  

ว้าเหว่  และอ้างว้าง วังเวง  

ที่ตัวเราไม่เข้าใจตัวเรา  

และซ้ำร้ายก็คือ 

เรานี่แหละ จะต้องปล่อยวางตัวเรา 

.

แต่นี่ก็เป็นทางเดียว

ที่เราจะไปสุ่ความสงบ

เป็นทางแห่งสันติแท้จริง  

เข้าใจตัวเรา  

.

หยุดและวางความยึดมั่น

ถือมั่นในตัว  กลบตัณหา 

อุปาทาน  ให้สิ้นไป.........

.

ฝังความอยาก

ทั้งปวงไว้กับโลกแล้ว 

.

แม้ไม่รุ้จัก  เราก็จะเห็น   

เห็นพระนิพพาน...

คือความจริงของชีวิต

สงบเย็นไง

หยุดคำเดียว

ก็พอแล้ว

ศิลปะ ชีวิตศิล

 มนุษย์ ต้องรู้จักรัก โลภ

โกรธ หลง ปลง และให้อภัย

ความอหังการเป็นสมบัติล้ำค่า

ของมนุษยชาติ 

.

โดยเฉพาะคน ที่สร้างงานศิลปะ 

ถ้าไม่มี ความอหังการในตัวเอง 

ก็อย่าทำงานศิลปะ!! 

.

เพราะจะทำให้งาน

ศิลปะขาดพลัง 

ไม่มีจิตวิญญาณ 

ไร้ซึ่งสัญชาตญาณ 

.

ศิลปินต้องแสดงความเป็น

ปัจเจกภาพของจิตวิญญาณ

ออกมาให้ชัดแจ้ง 

.

ใครที่เป็นความหวานแพร้วเพริศ 

ใครเป็นเปลวเพลิง 

ใครเป็นกระแสธารน้ำตก 

ใครเป็นยาพิษ

ใครเป็นความขมขื่น 

.

งานศิลปะต้องสะท้อนให้เห็น

ความเป็นมนุษย์ 

ต้องรู้จักรัก โลภ 

โกรธ หลง ปลง และให้อภัย

อ.ถวัลย์ ดัชนี

ลึกซึ้งมากๆๆ

                                                                 ใครจะเป็นอะไรก็เป็นไป

เธอเป็นเธอ ฉันเป็นฉัน

ฉันเป็นแค่...แสงหิ่งห้อยน้อยๆ..

ท่ามกลางแสงดาว บนฟ้ากว้าง

เรื่องจริง..ที่ต้องรู้

เพียง เธอน้อมใจกลับมา

เบิกบานกับปัจจุบันขณะ 

เธอจะมีชีวิตชีวาในทันทีทันใด 

เธอจะเป็นตัวเธอเอง 

.

เธอจะสามารถบ่มเพาะความมั่นคง 

และความอิสระให้กับตัวเ องได้

เธอจะไม่เป็นเหยื่ออีกต่อไป 

ไม่เป็นทาสของใคร 

.

การหายใจอย่างมีสติระลึกรู้นั้น 

เป็นการปฏิบัติที่สำคัญมาก

และเป็นการปฏิบัติ การไม่ปฏิบัติ 

เพราะอย่างไรเธอก็ต้องหายใจเข้า

และหายใจออกอยู่แล้ว

เธอเพียงแต่นั่งและเบิกบาน

กับลมหายใจเข้าของตัวเอง

แม้นั่นอาจทำให้ดู

ไม่ เหมือนนักปฏิบัติ

แต่เธอกำลังเป็นนักปฏิบัติ

ตัวจริงคน หนึ่งเลยทีเดียว

ง่ายมาก

แต่อัตตาเรา ทำให้ยาก

แดดร้อน หลบแดด

ฝนตกหนัก หลบฝน

หิวก็กิน

ง่วงก็นอน

มีเพียงเท่านี้จริงๆ

เข้าถึง...ใจตน

 ผู้ที่มีสติกำหนดรู้ ทุกสิ่งทุกอย่าง 

จะเป็นผู้ที่รู้สึกสดใส

และเป็นผู้ไม่กระสับกระส่าย 

กระวนกระวาย

ที่จะแสวงหาความสุข

.

และความมั่นคง จากภายนอก

ไม่ว่าจะเป็นลาภ ยศ สรรเสริญ สุข

หรือจะเป็นความรัก

ความเคารพจากคนอื่น

.

ทีนี้ เราไม่มีความรู้สึกว่า

เราขาดอะไร

ไม่ต้องการอะไร

จากใครในโลก

.

เราไม่มีความรู้สึกว่า

เรามีอะไรเกิน

จะมีแต่ความรู้สึกว่า...มันพอดี 

ตรงนี้แหละ...จิตเป็นธรรม...

เข้าใจโลก เข้าใจตน

โดย...ปกติธรรมชาติแล้ว

เราสนใจ..แต่โลก

สนใจ...แต่คนอื่น

ไม่...สนใจตน

ไม่ศึกษา...อัตตาตนเอง

เช้าตื่น เย็นผ่อนคลาย

 เย็นย่ำค่ำแลงสุรีย์ฉาย

ผ่อนอายคลายแสงรัศมี

อีกทิวาผันผ่านกาลกวี

เข้าสู่ราตรีอันนิทรา

*****

ผลัดเวรสายัณห์ตะวันรอน

โอนอ่อนผ่อนปรนบนเวหา

หิ่งห้อยลอยแสงอวดจันทรา

กลุ่มดาราเผยดวงนภาไกล

********

แพรวพราวดาวเด่นระยิบยับ

แวววับแสงส่องผ่องไสว

ช่างสวยงามแท้แน่กระไร

กับบางใครเคียงคู่พธูจันทร์

*********

พักสายตากับพี่ ณ ที่รัก

พิงพักหนุนตักละมุนฝัน

อุ่นในไอรักเรียมลาวัณย์

เพรียกขวัญเดิมนั้นคืนฝันดี ฯ

ภาษาสร้างความงาม

จินตนาการแห่ง

การรับรู้

จันทร์เอ๋ย...จันทร์

 เดือนเพ็ญ ลอยเด่นฟ้า

แจ่มเจิดจ้า ฟ้าไสว

ดวงเดือน คล้อยเคลื่อนไป

ฉุดดวงใจ เคลื่อนคล้อยตาม

จันทร์นวล ชวนใฝ่ฝัน 

หวังสักวัน ใจนั้นงาม

หมดสิ้น สิ่งเลวทราม

ใจอร่าม งามอย่างจันทร์

จันทร์มัว สลัวเศร้า 

หมู่เมฆเคล้า เร้ารุมรัน

มืดมิด ลอยปิดกั้น

แสงนวลจันทร์ พลันหายไป

ใจเอย เคยใสสด

มารันทด ไม่สดใส

กิเลสสุม รุมเผาไหม้

ครอบครองใจ ให้หมองมัว

เมฆเคลื่อน เลื่อนลอยหาย

แสงจันทร์ฉาย แพรวพรายทั่ว

ใจคลาย หายหวาดกลัว

ทิ้งกรรมชั่ว ไม่พัวพัน

เดือนเพ็ญ เย็นสว่าง

ท้องฟ้ากว้าง งามเฉิดฉันท์

ใจงาม ตามเพ็ญจันทร์

ทุกคืนวัน สุขสันต์เอย... 

กระจ่าง สว่างใส

มองทีไร ก็หลงไหล

ใจเลือกภาษา

ดูถูก เหยียบย่ำ ซ้ำเติม 

ยกย่อง ช่วยเหลือ กำลังใจ

อวดดี อวดรู้ อวดเก่ง

อ่อนโยน อ่อนน้อม อบอุ่น

คิดมาก พูดมาก เรื่องมาก

คิดน้อย พูดน้อย เรื่องน้อย

ความคิด คำพูดมีค่า

อยู่ที่วาจา จิตใจ

ของแต่ ละบุคคล

เจ้าอัตตา ตัวร้าย.

เจ้าตัวอัตตา เอ๋ย

เจ้าอัตตา ตัวร้าย....

ใยเจ้า ทำให้มนุษย์ ทั้งหลาย

เห็นแก่ตัว หลงมัวเมา

คิดร้าย ทำลายกัน..

เจ้าทำ ให้พวกเขา

ต้องทุกข์ทรมาน

สับสน หลงทาง..

โง่งมงาย บ้าอัตตา

อีกนานไหม...

พวกเขา จะปล่อยวาง

เจ้าอัตตา...ที่ใครๆว่าดี

เพียงลมพัดผ่าน

เพียงความอยาก

ที่สร้างขึ้นเอง

ต่าง..เข้าใจ

 มีทาง..เราต่างไป

มีหัวใจ..เราต่างคิด

มีชีวิต..ต่างชีวิต

เรามีสิทธิ์..ไม่ต่างกัน

***

ต่างเดิน..ไปต่างทาง

ต่างไปสร้าง..ในสิ่งฝัน

แตกต่าง..ความหมายมั่น

ต่างสร้างสรรค์..ต่างจิตใจ

***

ใครเลย..อยากยอมแพ้

ไม่อยาก..แม้จะร่ำไห้

ต่างคน..จึงต่างไป

ด้วยแรงใจ..ที่ต่างกัน

*** 

เพราะ..ความต่าง

จึงต้อง..จากมา

ไม่อยาก..ร่ำลา

เพราะอัตตา..ต่างกัน

รักเอ๋ยรัก

รักลอยไป

เหมือนเมฆหมอก

จับต้องมิได้

ปิดวาจา เปิดหัวใจ

ในความเงียบงัน

มีพลัง ซ่อนอยู่

ในความไม่รู้ จะมีความรู้

****

ในความนิ่ง

จะมีบางสิ่ง เคลื่อนไหว 

ในที่วุ่นวาย จะมีความสงบ

****

ตั้งใจ ฟัง และ ดู 

ย่อมดีกว่า พูดมาก

 ปิดปาก เปิดหู เปิดตา

เปิดหัวใจ ในการรับรู้

นั่งมองนั่งฟัง..โง่โง่

อย่าคิดฉลาด..เปิดปาก

น้ำนิ่ง น้ำใส ใจสะอาด

โลก..โรค...ความคิด

โลกความคิดจิตสร้างเรื่อง....ฟูเฟื่องฝัน

แล้วยึดมั่นผูกพัน....ฝันหวั่นไหว

พยับแดดรุ้งเรืองรอง...มองไกลๆ

หวังจะได้พอเข้าใกล้...กลับไม่จริง

.

เพียงเห็น....

เพียงรู้อย่ามี.....เรารู้

เพียงดูอย่ามี....ความเห็น

เพียงอยู่อย่ามี....เราเป็น

เพียงเห็นอย่ามี....เรื่องราว

.

คิดดี...โลกเย็น

คิดร้าย..โลกร้อน

ไม่คิด ไม่เย็นไม่ร้อน

อุ่น...กำลังดี

โลกมนุษย์..โลกของสัตว์

โลกนี้เปรียบ ปานว่า 

มหาสมุทร

ปลามนุษย์ 

ผุดว่าย อยู่ไหวไหว

เพราะตัณหา หมื่นวิถี เข้าจี้ใจ 

วิ่งขวักไขว่ เหยื่อดี...มีไม่พอ!

.

โลกนี้คือ...กรงไก่ 

เขาใส่ไว้ จะนำไป....แล่เนื้อ 

ไม่เหลือหลอ....

จิกกันเอง....ในกรง ได้ลงคอ 

เฝ้าตั้งข้อ รบกัน....ฉันนึกกลัว!

ถ้ามนุษย์...ผู้เจริญแล้ว

รู้วันตาย..ก็คงดี

โลก...คงสวยงาม

กลางวัน กลางคืน

เธอ..คือกลางวัน ...

ขณะฉัน...เป็นกลางคืน

เธอหลับ...ยามฉันตื่น...

จุดยืน...ตรงข้ามกาล 

.

รัตติกา..ละลาลับ  

ทิวะจับ..นภาใส

ครั้นสุริยา..คลาคล้อยไป  

จันทราใหม่..ก็ฉายงาม

.

โอ้ทิวา-ราตรีห่าง ละฝั่งฟ้า

อัศดง คงเอ่ยลา จันทราถาม

เมื่อตะวัน จางแสง แต่งฟ้าคราม

พระจันทร์ทราม.. กระจ่างแสง แต่งค่ำคืน

วิธิคิดต่างกัน

แต่หัวใจไม่ต่างกัน

เข้าใจกันและกัน

ศาสนง่ายง่าย..

 ศาสนาอยู่ในใจ

ศาสนา

ไม่ได้อยู่ในวัด หรือ 

พระเจ้าองค์ไหน

ถ้ายึดไว้ 

ก็จะเป็นทาส ศาสนา

ถ้าปล่อยวาง ว่างไว้ 

ใจก็อิสระ

เมื่อนั้น พระเจ้า 

จะปรากฏ...ให้เราเห็นเอง

ยึดยึด ยิ่งจม

ไม่เคย..โผล่

พบ..แสงตะวันเลย

ธรรมชาติ สอนให้พอ

 ธรรมชาติของ 

มนุษย์ สัตว์ พืช

ถ้าเข้าใจ แล้วจะเข้าถึง

ทุกสิ่งอย่าง ต่างดิ้นรน 

เพื่อดำรงค์อยู่

สัตว์รู้จักหยุด...เมื่อรู้สึกอิ่ม

พืชรู้จักพอ..ถ้ารับมากเกินไป 

ก็จะตาย

มนุษย์...ไม่รู้จักหยุด ไม่รู้จักพอ

ดิ้นหา...อยากอยู่ตลอดเวลา

สุดท้าย...ก็ต้องตาย

ตายไปพร้อมกับ..ความอยาก

ถ้า..ไม่รู้จักพอ

สุดท้ายแล้ว ธรรมชาติ

ก็ลงโทษ.. เช่นนั้นเอง

อารมณ์พาบ้า

 อย่าไป ยึดติดกันนัก

เดี๋ยวจะ ฟุ้งซ่าน โง่บ้า

มันเป็นเพียง เหตุการณ์

ผ่านไป แล้วผ่านมา

ผ่านมา แล้วผ่านไป

มีเพียงเท่านี้ จริงๆ

ถ้าเรารู้

ต้นเหตุของอารมณ์

ความรู้สึก

เราก็จะรู้ ธรรมชาติเอง

หายใจ

การถกเถียงกันด้วยอัตตาตนเอง 

มันไม่มี ที่สิ้นสุด หรอก

ต่างฝ่าย ต่างก็มีความคิด

 ทิฐิต่างกัน กันคนละแบบ

แต่การรับฟัง อย่างตั้งใจ

แล้วคิดตาม ทำให้เข้าใจ

ในความคิด ของอีกฝ่าย 

และ จะได้คำตอบ ในทันที

หายใจ...ทางจมูก 

ไม่หายใจ....ทางปาก

ถ้าผิด...ธรรมชาติ

จะทำ...ให้เราเหนื่อย

นกบนฟ้า ปลาในน้ำ

 น้ำนิ่งฟ้าใส...ใจสะอาด 

มองอะไรๆ ก็ชัดเจน

หมู่นก ฝูงปลา แหวกว่าย

กันอย่าง สนุกสนาน 

.

บางตัว ก็ตกเป็นเหยื่อ

ถูกผูกรัด มัดดึง ด้วยพันธะ

ต่างๆ นาๆ สารพัน

.

บางตน ก็หลุดพ้น

แหวกว่าย โบยบิน

อย่างสุขเสรี ในวิถีชีวิตอิสระ

ต่างเวียนว่าย..ค้นหาความสุข

ยิ่งว่ายยิ่งห่าง..ยิ่งค้นยิ่งหาย

หยุดนิ่ง...ทำจิตใจให้สงบ

เราพ็พบ..ความสุขทันที

อยู่ที่ตัว..เราเอง

 เหตุปัจจัย....

สิ่งทั้งหลาย ...ขึ้นอยู่กับเหตุและปัจจัย

ชะตาชีวิตนั้น...เป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน

อนาคตเรา...ต้องสร้างของเราเอง

.

มนุษย์...ในโลกนี้ ....

แม้จะอยู่ในสภาวะ...แวดล้อมเดียวกัน

ในเวลาที่....ไม่ต่างกัน

แต่บางคน...ได้รับแต่สิ่งดี...มีความสุข

.

บางคน...กลับได้รับ

แต่ความเดือดร้อน....เป็นทุกข์ ....

เหล่านี้...ล้วนแต่เป็นเหตุเป็นผล

ที่เกิดจากใจ....ของตนที่กำหนดเอง

.

ทุกคน...สร้างเหตุ

ที่จะทำ...ให้เกิดผลดี

ผลชั่ว...จากใจของตนทั้งสิ้น

.

ผู้ไม่รู้ย่อมถือว่า....เป็นชะตาชีวิต

ที่ลิขิตมาแล้ว...แก้ไขไม่ได้

.

หารู้ไม่ว่า...

ก็ทุกสิ่งเกิดจากใจ....ของตนแล้ว

ทำไมตนเอง....จะแก้ไขไม่ได้เล่า"

.

ความชั่ว ความดีงาม ล้วนมาจากใจ

และการกระทำ..ประพฤติตนเอง

ทั้งนั้น..เรามิควรโทษ..ดินฟ้าอากาศ

เมื่อรู้ก็สุข..ไม่รู้ก็ทุกข์

คาถาเบิกบาน...สำราญใจ

ความทุกข์ทั้งมวล.....

มีมูลราก....มาจากตัณหา อุปาทาน

ความทะยาน...อยากดิ้นรน

และความยึดมั่น....ถือมั่น

ว่าเป็นเรา.....เป็นของเรา

.

รวมถึงความเพลินใจ...ในอารมณ์ต่างๆ

สิ่งที่เข้าไปเกาะเกี่ยว.....ยึดถือไว้

โดยความเป็น....ตนเป็นของตน

ที่จะไม่ก่อทุกข์....ก่อโทษให้นั้น

เป็นไม่มีหาไม่ได้ ในโลกนี้......

.

เมื่อใด บุคคลมาเห็น....สักแต่ว่าได้เห็น

ฟัง....สักแต่ว่าได้ฟัง....รู้สักแต่ว่าได้รู้

เข้าไปเกี่ยวข้อง....กับสิ่งต่างๆ เพียงสักว่าๆ

ไม่หลงใหล....พัวพัน มัวเมา

.

เมื่อนั้น จิตก็จะว่าง...จากความยึดถือต่างๆ

ปลอดโปร่งแจ่มใส....เบิกบานอยู่บานอยู่”

รสชาติของชีวิต

รู้ว่าเค็ม

รู้ว่าหวาน

รู้ว่าเปรี้ยว

รู้ว่าขม

รู้ว่าจืด

รู้ว่าจาง

.

แต่เรา...ลืมว่า

แค่...สัมผัสผ่านลิ้น 

ผ่านใจ..ทำให้รู้สึก

เราต้องกิน...ทุกวัน

เราต้องสัมผัสอารมณ์..ทุกวัน

ธรรมดา...ธรรมชาติชีวิต...