ทาสประชาธิปไตย

โลกเรา กำลังบูชา
ลัทธิ ประชาธิปไตย 
แต่ เป็นประชาธิปไตย 
ของคน ที่เป็นทาสวัตถุ 
เป็นทาส ของกามารมณ์ 
มันก็ชวนกันเฮ ไปยกวัตถุ
หรือ กามารมณ์ขึ้น เป็นพระเจ้า
มันก็เป็นประชาธิปไตย
ในทาง เป็นทาส
ของกามารมณ์ ของวัตถุ

ประชาธิปไตยนั้น มันดีต่อเมื่อ
มันเป็น ธรรมาธิปไตย 
เดี๋ยวนี้เรา ได้ประชาธิปไตยมา
สำหรับทำอะไร ตามชอบใจ
ไปในทางเป็นทาสของกิเลส นี้เรียกว่า 
ประชาธิปไตยชนิด เชือดคอตัวเอง 

ให้มนุษย์สูญเสีย ความเป็นมนุษย์
ที่มีมนุษยธรรม แล้วก็เฮกันไป
ในทางที่เห็นแก่ตัว อย่างที่ว่ามาแล้ว; 
เพราะว่าทุกคน เป็นโรคเห็นแก่ตัวอยู่
แล้ว พอได้ประชาธิปไตยมา 
ก็เฮไปในทาง เห็นแก่ตัว. 

ทุกคนเป็นโรค เห็นแก่ตัว 
การประชุมใน ที่ประชุมนั้น 
มันก็โหวต ไปในทาง
ทำตาม ความเห็นแก่ตัว;
นี้ก็คือ เชือดคอตัวเอง.

โลกกำลัง มีความทุกข์ยาก
ลำบาก เพราะเศรษฐกิจ 
เพราะสงคราม เพราะอะไรมากขึ้น 
ก็เพราะ ประชาธิปไตยทำไป
เพื่อประโยชน์ แก่เนื้อหนัง 
ทำไปเพื่อส่วนเกิน ที่ไม่ควรจะเกิน
เหมือนที่ว่ามาแล้ว ในข้อต้นๆ;

พระอาจารย์พุทธทาส
(เตกิจฉกธรรม, ๒๕๑๙: ๑๐๔-๑๐๕)