สงบพบสุข

ถ้าเรา ดำรงจิตด้วยดี 

ไม่มีกิเลส ก็ไม่มีความสกปรก 

หรือ ไม่มีความไม่สะอาด. 

ดำรงจิตไว้ดี ไม่เกิดอวิชชา 

จิตนั้นก็สว่างอยู่ ตามธรรมชาติของจิต 

อย่างน้อยก็รู้อะไร ได้ตามธรรมชาติของจิต. 

ถ้าดำรงจิตได้ดี มันก็สงบ 

เพราะว่า ความสงบ

เป็นธรรมชาติ ของจิต 

ถ้าไม่มีอะไร มาปรุงแต่ง 

มันก็สงบอยู่ โดยธรรมชาติ 

หรือ ตามธรรมชาติ; 

เช่นเดียว กับทะเล 

ตามปรกติ ก็สงบเงียบ 

เรียบเป็น หน้ากระจก 

แต่พอมีพายุ มันก็เป็นคลื่นพายุมาก 

มันก็เป็นคลื่นสูง เท่าภูเขาก็มี 

นี้เพราะมันมี เหตุปัจจัย 

มาทำ ให้ไม่สงบ.

ทีนี้ก็ดูว่า 

ทำไมมันจึงไม่รักษา ไว้ให้สะอาด 

หรือสว่าง หรือสงบ อยู่ได้ ?

นั่นเพราะว่ามันทำผิด 

ทำผิดด้วยอำนาจของอวิชชา 

ไปโง่ เมื่อมีผัสสะ 

คือผัสสะอย่างใด อย่างหนึ่ง

มากระทบแล้ว รู้สึกพอใจ 

รู้สึกเป็นสุข มันก็หลงในความสุข 

โดยยึดถือว่า....

ความสุขนั้นเป็น ของประเสริฐ 

เพราะมันถูกกับ นิสัยสันดานที่มีกิเลส.

เราไปมัวสนุกกันอยู่กับ เหยื่อของกิเลส 

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สำหรับบุถุชนทั่วไป 

ไปทะเยอทะยาน อยู่กับสิ่งที่สนุก 

หรือแม้แต่ จะใช้คำว่าเป็นสุข 

ก็เป็นสุข ของคนโง่,

เป็นสุข ตามความรู้สึก

ของคนธรรมดาสามัญ, 

ไปเอาความสุข กันที่ว่า 

ได้เหยื่อ ของกิเลส

หรือกิเลสได้รับการ กระตุ้นปรนนิบัติ 

ก็ไปเอาความสุข กันที่นั่น. 

เมื่อไปเอาเหยื่อ ของกิเลสเป็นความสุข 

มันก็ ส่งเสริมให้เกิดกิเลส 

ส่งเสริม ให้เกิดอวิชชา 

ให้เกิดตัณหามันก็ สะอาดไม่ได้ 

สว่างไม่ได้ สงบไม่ได้ 

เพราะว่าสิ่งเหล่านี้ มันหลอกสนิท 

ไม่รู้สึกตัว มันไม่กัด เอาอย่างเจ็บปวด, 

เรียกว่าโทษก็ดี ทุกข์ก็ดี 

ในลักษณะนี้ มันไม่ได้กัด

เอาอย่าง เจ็บปวด 

มันกลับหลอก ให้พอใจ 

จึงไม่เข้าใจว่า มันเป็นสิ่งที่มีโทษ, 

และในที่สุดมันก็มีความเคยชิน 
คุ้นเคยกัน จนไม่รู้สึกว่า 
นี้เป็นข้าศึก ไม่มองเห็น ว่านี้มืด 

ไม่มองเห็นว่า นี้สกปรก 

หรือว่านี้ วุ่นวาย 

เพราะว่ามันอยู่กัน มาอย่างเคยชิน

 ในจิต ของปุถุชนนั้น.

เราได้รอด ออกมาจากความมืด 

ความสกปรก ความกระวนกระวาย 

เพราะความเป็นพุทธบริษัท นั้นเอง, 

พุทธบริษัท จึงไม่อยาก

จะตกลงไปในภาวะเช่นนั้นอีก

เหมือนกะว่า คนมันรอด

จากการ จมน้ำตาย, 

มันก็ไม่อยาก จะไปตกน้ำ

ไปจมน้ำ เช่นนั้นอีก,

รู้สึกเกลียด รู้สึกกลัว 

ป้องกันตัว เป็นอย่างยิ่ง. 

เดี๋ยวนี้ พุทธบริษัท

ก็ระมัดระวัง ป้องกัน

ไม่ให้จมลงไป ในความสกปรก 

ความมืด และ ความไม่สงบ.

ฟ้าสางทาง ความสะอาด สงบ

พระอาจารย์พุทธทาส